Osmanlıcayı Latin harflerine çeviren program

Tarihçilere, edebiyatçılara, Osmanlıca metinleri okumakta zorlananlara ve Osmanlıca bilmeyenlere güzel bir haberimiz var. Bilim adamları, eski harfleri Latin harflerine çeviren bir program geliştirdi. Osmanlıca metinler önce scanner ile taranıyor, sonra da bilgisayara yükleniyor. Bilgisayarda program sayesinde bir tuşla Arap harfleriyle yazılı metinler, Latin alfabelerine dönüşüyor. İstanbul Üniversitesi Türk İktisat ve Sosyal Tarih Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmet Kala ile İÜ Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Nuri Uçan tarafından geliştirilen ve adına “Yapay Sinir Ağları ile Osmanlıca Matbu ve El Yazısı Karakter Tanıma ve Okuma” (YSA) adı verilen program sayesinde kütüphanelerde, arşivlerde okunmayı bekleyen milyonlarca Osmanlıca belge ve eser, günümüz Türkçesine dönüşecek.

Projenin temeli, yapay sinir ağlarının önemli bir uygulaması olan karakter tanıma işlemine dayanıyor. 34 harfli Osmanlıca el yazısı karakterler giriş vektörü olarak sunulmuş. YSA’nın eğitim işlemi bu karakterler üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu karakterler kullanılarak yazılmış metin içeren resme, karakter algılama ve tanıma işlemi uygulandıktan sonra, resim yazısı metne dönüştürülüyor. İkinci aşamada ise Osmanlıca okutucu harfler ile asıl harfler birlikte değerlendirilerek Osmanlıca hece tanıma işlemi yapılıyor.

Prof. Dr. Ahmet Kala, Arap harflerini Latin harflerine çeviren programı daha çok akademik çalışma yapan tarihçi ve edebiyatçılar için düşündüklerini söylüyor. İstenirse bu programın satışının yapılabileceğini belirten Kala, programı alan herkesin eski harfleri bilmesine gerek kalmadan Osmanlıca eserleri okuyabileceğini ifade ediyor. Programı, Osmanlıca kaynaklardan yapılan çevirileri ve araştırmaları artıracak bir buluş olarak açıklayan Kala, bu hizmetin harf devriminin bir gereği olduğunun altını çiziyor